Viêm phế quản phổi ở trẻ: Cảnh báo biến chứng nặng

Viêm phế quản phổi ở trẻ là tình trạng viêm các phế quản nhỏ, phế nang và các tổ chức xung quanh phế nang rải rác hai phổi, thường xảy ra ở trẻ dưới 2 tuổi. Bệnh có biểu hiện lâm sàng đa dạng, tiến triển ở nhiều mức độ nặng nhẹ khác nhau cần phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Nguyên nhân gây viêm phế quản phổi ở trẻ

Viêm phế quản phổi ở trẻ có nhiều nguyên nhân trong đó chủ yếu là do virus, vi khuẩn và nấm. Các tác nhân gây bệnh làm viêm nhiễm ở nhu mô phổi, nhất là phế nang. Quá trình này làm tăng tiết dịch rỉ ứ đọng ở các phế nang, giảm sự trao đổi oxy gây phù nề, bít tắc đường thở.

• Virus: Chiếm 60-70% trong đó các virus thường gặp nhất là virus hợp bào hô hấp (RSV), Adenovirus, virus cúm, Parainfluenza virus,…
• Vi khuẩn: Phế cầu, tụ cầu, liên cầu, Haemophilus influenzae (H.I), Mycoplasma,…
• Nấm: Aspergillus fumigatus

Viêm phế quản phổi ở trẻ thường do virus, vi khuẩn, nấm

Các yếu tố thuận lợi dẫn đến viêm phế quản phổi ở trẻ

• Trẻ nhỏ dưới 1 tuổi, đặc biệt là trẻ sơ sinh, sinh non, nhẹ cân
• Trẻ suy dinh dưỡng, còi xương, thiếu sữa mẹ
• Trẻ mắc các bệnh viêm đường hô hấp mạn tính như viêm mũi họng, VA, hen phế quản
• Trẻ không tạo được thói quen rửa tay thường xuyên, vệ sinh cá nhân kém
• Môi trường sống ô nhiễm, khói bụi, ẩm mốc, chật chội ảnh hưởng đến chức năng bảo vệ niêm mạc hô hấp, làm giảm sự tiết nhầy và quá trình chống vi khuẩn, nguy cơ mắc bệnh cao, lây lan nhanh chóng
• Thời tiết lạnh, thay đổi đột ngột, chuyển mùa và sự biến đổi của vi sinh vật, bao gồm cả sự xuất hiện của các loại virus mới, cũng tạo điều kiện thuận lợi cho viêm phế quản phổi

Triệu chứng viêm phế quản phổi ở trẻ

Giai đoạn khởi phát:

• Trẻ sốt nhẹ, tăng dần hoặc sốt cao, mệt mỏi, quấy khóc, khó chịu, ăn kém
• Có dấu hiệu viêm long đường hô hấp trên: ngạt mũi, chảy nước mũi, ho

Giai đoạn toàn phát: Dấu hiệu nhiễm khuẩn rõ rệt

• Sốt cao, liên tục không đáp ứng thuốc hạ sốt
• Ho khan, ho xuất tiết đờm nhiều
• Nhịp thở không đều, xuất hiện những cơn ngừng thở
• Thở rít, nhịp thở nhanh

                – Trẻ dưới 2 tháng:  ≥ 60 lần/phút

                – Trẻ 2-12 tháng: ≥ 50 lần/phút

                – Trẻ 1-5 tuổi: ≥ 40 lần/phút

• Khó thở, cánh mũi phập phồng, rút lõm lồng ngực, cơ kéo liên sườn
• Rối loạn tiêu hóa: nôn trớ, tiêu chảy, chướng bụng
• Trẻ kích thích, quấy khóc, mệt mỏi, khó ngủ

Thở nhanh, tím tái là biểu hiện nặng của viêm phế quản phổi ở trẻ

Biến chứng của viêm phế quản phổi ở trẻ

Trong các trường hợp viêm phế quản phổi nặng, trẻ có thể mắc các biến chứng nặng gây suy hô hấp, thậm chí là tử vong bao gồm:

• Tràn khí, tràn dịch màng phổi
• Xẹp phổi: Đặc biệt chú ý ở trẻ nhỏ, trẻ sơ sinh vì đường thở còn nhỏ, dễ bị bít tắc do phù nề niêm mạc phế quản và xuất tiết dịch trong lòng phế quản
• Ứ khí phổi: Ứ khí phế nang làm cản trở nghiêm trọng quá trình trao đổi khí, dẫn đến suy hô hấp
• Áp xe phổi
• Nhiễm trùng máu
• Suy tim, suy đa tạng 
• Sốc, trụy mạch do thiếu oxy kéo dài 

Cách phòng ngừa viêm phế quản phổi cho trẻ

Trẻ nhỏ có hệ miễn dịch non yếu, dễ mắc các bệnh lý viêm đường hô hấp, trong đó có viêm phế quản phổi. Bệnh chuyển biến nhanh gây ra nhiều biến chứng nặng ảnh hưởng trực tiếp tới chức năng hô hấp, thậm chí là đe dọa đến tính mạng. Vì vậy, bố mẹ cần có các biện pháp phòng ngừa viêm phế quản phổi cho trẻ:

• Cho trẻ uống nhiều nước, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, bổ sung vitamin và khoáng chất
• Giữ gìn vệ sinh môi trường sống, đảm bảo nơi ở thoáng mát, sạch sẽ, tránh cho trẻ tiếp xúc với khói bụi, khói thuốc lá
• Giữ ấm cho trẻ vào trời lạnh, giữ ấm ở các vị trí quan trọng như bàn chân, bàn tay, ngực, cổ, đầu đặc biệt vào thời điểm đêm và sáng sớm
• Thường xuyên vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý
• Tránh cho trẻ tiếp xúc với những người bị viêm đường hô hấp cấp tính
• Tiêm chủng phòng bệnh viêm phổi 
• Phát hiện và điều trị sớm, dứt điểm các bệnh về đường hô hấp cấp và mãn tính ở trẻ nhỏ

**Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Để biết chính xác tình trạng bệnh, người bệnh cần tới các cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ trực tiếp thăm khám và tư vấn phác đồ điều trị hiệu quả.

PHÒNG KHÁM ĐA KHOA BÁC SĨ GIA ĐÌNH DOCTOR HELP KHÁM CHỮA BỆNH TẠI NHÀ VÀ TẠI PHÒNG KHÁM

CN BMT: 544 Phan Bội Châu, P. Thành Nhất, Tp Buôn Ma Thuột, Đăk Lăk

CN Sài Gòn: 57 An Điềm , Phường 10, Quận 5, Tp Hồ Chí Minh

Điện thoại: 0898 355 365 – 0898 355 345