U nang tuyến bartholin là gì? Có nguy hiểm không?

U nang tuyến bartholin là một bệnh lý phụ khoa tương đối phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Tình trạng này có nguy hiểm hay không còn phụ thuộc vào kích thước, tính chất cũng như mức độ đau mà các u này gây ra. U nang tuyến bartholin cần được phát hiện sớm và có biện pháp xử lý đúng cách kịp thời để tránh những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.

U nang tuyến bartholin là gì?

Tuyến bartholin là 2 tuyến đối xứng nhau có hình tròn như hạt đậu, rất nhỏ, không sờ thấy. Tuyến này thường nằm ở vị trí phía sau dưới của môi lớn, bên cạnh âm đạo, có nhiệm vụ tiết dịch giữ ẩm âm đạo và bôi trơn khi quan hệ tình dục. 

U nang tuyến bartholin là dạng u nang âm hộ phổ biến nhất với khoảng 2% người mắc bệnh, chủ yếu là phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Đây là tổn thương dạng nang do sự tắc nghẽn ở các tuyến bartholin. Các u nang bartholin chứa đầy dịch nhầy, có thành mỏng, sưng, không gây đau. Trong một số trường hợp, chất dịch bên trong nang bị nhiễm trùng có thể dẫn đến áp – xe tuyến bartholin (chảy mủ bao quanh mô bị viêm). 

Dấu hiệu mắc u nang bartholin

Khoảng 2% chị em phụ nữ trong độ tuổi sinh sản mắc u nang tuyến bartholin

U nang tuyến bartholin kích thước nhỏ thường không có triệu chứng rõ ràng, chị em thường chỉ phát hiện qua thăm khám phụ khoa định kỳ. Một số chị em có thể tự sờ thấy một khối nhỏ như hạt đậu tại ngay bên ngoài cửa vào âm đạo nhưng không gây đau đớn. 

Với các khối u nang bartholin có kích thước lớn hơn 1cm có thể gây ra tình trạng khó chịu khi ngồi hoặc khi quan hệ tình dục. Trường hợp các nang bartholin bị nhiễm trùng sẽ xuất hiện một số triệu chứng sau: 

• đau nhói khi sờ khối u ngay bên cửa âm đạo
• Khó chịu và đau âm hộ khi đi lại hoặc ngồi
• Đau khi quan hệ tình dục, sau quan hệ thì vùng nang đau và sưng to hơn.
• Khối u sưng, nóng, đỏ có mủ chảy ra
• Sốt
• Rối loạn tiểu tiện do u nang bartholin kích thích niệu đạo và bàng quang. 

Hầu hết u nang bartholin chỉ xảy ra ở 1 bên, làm căng môi lớn gây tình trạng mất cân đối âm hộ.

U nang bartholin do đâu?

Như đã nói ở trên, u nang bartholin xuất hiện do sự tắc nghẽn các ống tuyến bartholin trong khi các ống này vẫn tiết ra chất nhầy. Theo các chuyên gia, tình trạng tắc ống tuyến bartholin thường do:

• Nhiễm trùng: Một số vi khuẩn lây truyền qua đường tình dục như Chlamydia, lậu hay vi khuẩn đường ruột E.coli
• Chấn thương vùng sinh dục ngoài.

U nang bartholin có nguy hiểm không?

Sự nguy hiểm của u nang bartholin còn phụ thuộc vào mức độ đau, kích thước u nang, tính chất và mức độ nhiễm trùng của chúng. Hầu hết những trường hợp u nang bartholin kích thước nhỏ đều không gây nguy hiểm hay bất cứ triệu chứng nào. 

U nang bartholin nếu không được xử lý đúng cách có thể có nguy cơ to lên gây nhiễm trùng sau vài ngày. Bệnh nhân có thể thấy đau, nhức và khó chịu ở vùng âm hộ, nhất là khi đi đứng hoặc cả khi ngồi. Trong nhiều trường hợp, khối u nang bị nhiễm trùng tạo thành các ổ áp – xe gây đau và sốt cao. 

Các khối u nang bartholin ở phụ nữ ngoài 40 có thể là dấu hiệu của bệnh lý ung thư. Trường hợp khối u không cải thiện sau 2 – 3 ngày hoặc mức độ đau trở nên nghiêm trọng, chị em hãy đến ngay các cơ sở y tế uy tín để thăm khám. 

Chẩn đoán u nang tuyến bartholin như thế nào?

Một số bệnh lý vùng âm hộ – âm đạo như u mỡ, nang vùng môi lớn, tụ máu vùng âm hộ, nang tuyến Skene,… có thể có triệu chứng bệnh tương tự như nang tuyến bartholin. Vì vậy, để chẩn đoán xác định bệnh, bác sĩ sẽ dựa vào các bước sau:

• Thăm hỏi bệnh sử
• Khám phụ khoa cho bệnh nhân: Xem xét các triệu chứng lâm sàng, quan sát tổn thương, xác định kích thước, độ di động của nang và cảm giác đau khi ấn vào. 
• Xét nghiệm máu để xác định tình trạng nhiễm trùng
• Xét nghiệm dịch âm đạo/ dịch cổ tử cung để tìm ra nguyên nhân gây bệnh.
• Sinh thiết với các trường hợp bệnh nhân trên 40 tuổi và nghi ngờ ung thư. 

Điều trị u nang tuyến bartholin thế nào?

Các nang tuyến bartholin có kích thước nhỏ có thể tự biến mất mà không cần điều trị. Tuy nhiên, người bệnh vẫn nên thực hiện khám phụ khoa định kỳ để theo dõi sự phát triển của nang. 

Với những trường hợp u nang tuyến bartholin gây sưng, nóng, đỏ và viêm nhẹ có thể sử dụng biện pháp chườm nóng/ tắm nước nóng nhiều lần trong ngày giúp các nang nhanh vỡ và làm giảm triệu chứng đau. Sua khi các nang vỡ có thể sử dụng thuốc kháng sinh kết hợp với giảm đau chống viêm theo chỉ định của bác sĩ. 

Trường hợp u nang tuyến bartholin viêm nặng dẫn đến nhiễm trùng hoặc hình thành các ổ áp – xe lớn làm sưng đau, chảy mủ có thể áp dụng 1 trong 2 phương pháp điều trị là rạch nang bartholin và bóc nang tuyến bartholin. 

Rạch nang bartholin

Bác sĩ tiêm thuốc tê và tiến hành rạch một đường nhỏ trong u nang tuyến bartholin để dịch chảy ra hết, sau đó khâu quanh mép nang bằng chỉ tự tan. Quá trình này vừa giúp loại bỏ u nang vửa đảm bảo tái tạo nang tuyến bartholin một cách nhanh chóng. 

Bóc nang tuyến bartholin

Bóc nang tuyến bartholin hiện đang được áp dụng rộng rãi tại các bệnh viện trên cả nước với ưu điểm xử lý nhanh và loại bỏ hoàn toàn nang tuyến bartholin. Quy trình bóc nang tuyến bartholin gồm 4 bước: 

• Bước 1: Chuẩn bị phẫu thuật: dụng cụ, thuốc và bông băng. 
• Bước 2: Xác định vị trí u nang bartholin và rạch 1 đường ở vị trí phù hợp như giữa nếp gấp môi lớn và môi be, rạch môi lớn ở vị trí căng phồng của tuyến bartholin hoặc mặt ngoài của môi lớn. 
• Bước 3: Bác sĩ bóc nang tuyến bartholin. 
• Bước 4: Cầm máu và đặt dụng cụ để dẫn lưu chất lỏng ra ngoài với trường hợp bệnh nhân có nhiều mủ.

Làm thế nào để phòng ngừa u nang bartholin

Không có biện pháp nào có thể ngăn ngừa hoàn toàn nguy cơ hình thành các u nang bartholin. Tuy nhiên, các bác sĩ khuyến cáo, việc duy trì các thói quen sinh hoạt lành mạnh có thể ngăn ngừa nguy cơ nhiễm trùng u nang và hạn chế tình trạng áp xe tuyến bartholin. 

• Vệ sinh cơ thể đúng cách, giữ vùng kín khô ráo và sạch sẽ. 
• Vệ sinh vùng kín đúng cách: thực hiện lau vùng kín từ trước ra sau để tránh tình trạng các vi khuẩn từ hậu môn lây sang âm đạo, không thụt rửa sâu âm đạo. 
• Quan hệ tình dục an toàn và sử dụng biện pháp bảo vệ tránh nguy cơ lây bệnh qua đường tình dục. 

Đặc biệt, chị em cần thực hiện khám phụ khoa định kỳ. Khi xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào bất thường, hãy liên hệ với bác sĩ và đến ngay cơ sởi y tế gần nhất để thăm khám. 

**Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

PHÒNG KHÁM ĐA KHOA BÁC SĨ GIA ĐÌNH DOCTOR HELP KHÁM CHỮA BỆNH TẠI NHÀ VÀ TẠI PHÒNG KHÁM

CN BMT: 544 Phan Bội Châu, P. Thành Nhất, Tp Buôn Ma Thuột, Đăk Lăk

CN Sài Gòn: 57 An Điềm , Phường 10, Quận 5, Tp Hồ Chí Minh

Điện thoại: 0898 355 365 – 0898 355 345