Th9
Nhiều người bệnh thắc mắc chỉ số acid uric bao nhiêu thì bị gout. Nồng độ acid uric trong máu tăng cao, vượt qua mức bình thường là nguyên nhân chủ yếu gây ra bệnh gout. Tuy nhiên, không phải tất cả các trường hợp đều xảy ra theo cơ chế này. Do đó, để biết chính xác về tình trạng bệnh lý của mình, người bệnh nên khám định kỳ, nhằm kiểm soát chỉ số acid uric luôn ở ngưỡng ổn định, đảm bảo hạn chế gặp phải các vấn đề sức khỏe đáng lo ngại.
Chỉ số acid uric bình thường là bao nhiêu?
Chỉ số acid uric (UA) bình thường nằm trong khoảng từ 2,5 – 7,0 mg/dL ở nam và 1,5 – 6,0 mg/dL ở nữ. Acid uric là sản phẩm dị hóa cuối cùng của quá trình chuyển hóa nucleotide purine ngoại sinh và nội sinh ở người. Hợp chất này tồn tại trong huyết thanh/ huyết tương, mô và tế bào với điều kiện sản xuất và đào thải ổn định. Hầu hết các mô trong cơ thể đều có khả năng tạo ra acid uric, tuy nhiên quá trình đào thải chủ yếu chỉ diễn ra ở thận.
Chỉ số acid uric bao nhiêu thì bị gout?
Tăng acid uric máu là nguyên nhân gây ra bệnh gout. Chỉ số acid uric cao được xác định như sau:
- >6,0 mg/dL ở nữ
- 7,0 mg/dL ở nam
- Trẻ em và thanh thiếu niên là >5,5 mg/dL
Tuy nhiên, trong một số trường hợp, tăng acid uric trong máu không gây ra bệnh gout. Gút có thể tự khỏi, triệu chứng biến mất trong vòng vài ngày hoặc vài tuần trong khi chỉ số acid uric vẫn vượt ngưỡng ổn định.
Acid uric tích tụ trong cơ thể như thế nào?
Purin là hợp chất hóa học tồn tại trong tất cả các mô của cơ thể và thực phẩm. Purin trong cơ thể liên tục được xử lý và chuyển hóa thành acid uric. Thận thực hiện chức năng lọc acid uric trong máu và đào thải ra khỏi cơ thể qua đường nước tiểu. Tuy nhiên, acid uric dư thừa có thể tích tụ trong máu, liên kết thành dạng tinh thể. Đây là nguyên nhân gây ra bệnh gout và các tình trạng viêm khớp, sưng đau khớp, mất cử động khớp.
Tinh thể acid uric tích tụ chủ yếu ở khớp nhưng cũng có thể xuất hiện ở da, thận và nhiều cơ quan khác trên cơ thể.
Tình trạng này có nguy hiểm không?
Tình trạng tăng acid uric máu khiến acid uric kết tụ lại thành tinh thể sắc nhọn, lắng đọng ở các khớp, gây ra bệnh gout và nhiều dạng viêm khớp đáng lo ngại. Ngoài ra, hợp chất này cũng có thể tích tụ trong thận, dẫn đến hình thành sỏi thận.
Người bệnh rất khó nhận biết cơ thể đang bị tăng acid uric máu, đặc biệt là khi chỉ số chỉ tăng nhẹ. Tuy nhiên, theo thời gian, tình trạng này có nguy cơ dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, thậm chí gây tổn thương vĩnh viễn đối với một số cơ quan sau đây:
- Xương
- Khớp
- Gân
- Dây chằng
Nồng độ acid uric cao đồng thời cũng có mối liên hệ với các tình trạng bệnh lý khác, điển hình như:
- Bệnh thận
- Bệnh tim mạch
- Huyết áp cao
- Bệnh tiểu đường
- Bệnh gan nhiễm mỡ
- Hội chứng chuyển hóa
Các phương pháp giúp kiểm tra nồng độ acid uric?
Để kiểm tra nồng độ acid uric trong cơ thể, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện các phương pháp xét nghiệm sau đây:
1. Xét nghiệm nước tiểu
Người bệnh cần thu thập nước tiểu trong vòng 24 giờ vào hộp đựng, bảo quản trong tủ lạnh và gửi đến bác sĩ. Các trường hợp cần thực hiện xét nghiệm này bao gồm:
- Xuất hiện các triệu chứng của sỏi thận, bao gồm: Đau dữ dội vùng bụng dưới, đau bên hông, háng hoặc lưng, có lẫn máu trong nước tiểu, thường xuyên muốn đi tiểu, không thể đi tiểu hoặc tiểu lắt nhắt, đau khi tiểu tiện, nước tiểu đục, có mùi hôi, buồn nôn, nôn mửa, sốt, ớn lạnh….
- Người bệnh đang bị bệnh gout và bác sĩ yêu cầu theo dõi nguy cơ mắc bệnh sỏi thận.
2. Xét nghiệm máu
Bác sĩ lấy máu của người bệnh qua đường tĩnh mạch cánh tay. Sau đó, máu sẽ được thu vào lọ hoặc ống nghiệm. Lúc này, người bệnh có thể cảm thấy khó chịu nhưng triệu chứng sẽ nhanh chóng biến mất. Xét nghiệm máu kiểm tra nồng độ acid uric thường được chỉ định trong các trường hợp sau:
- Xuất hiện triệu chứng bệnh gout ở ngón chân cái, mắt cá chân, đầu gối như đau nhức, sưng tấy, đỏ…
- Đã hoặc đang điều trị ung thư
Thông thường, người bệnh không cần bất kỳ sự chuẩn bị đặc biệt nào trước khi làm xét nghiệm máu. Tuy nhiên, người bệnh cần hỏi ý kiến bác sĩ nếu đang sử dụng hoặc muốn ngưng dùng các loại thuốc như: Aspirin (có thể ảnh hưởng đến nồng độ acid uric trong máu), Niacin (vitamin B-3)…
Cần làm gì nếu chỉ số acid uric quá cao?
Sau khi biết chỉ số acid uric bao nhiêu thì bị gout, người bệnh nên tìm hiểu phương pháp kiểm soát hiệu quả khi giá trị acid uric quá cao. Quá trình điều trị phụ thuộc vào triệu chứng hoặc mức độ nghiêm trọng của tình trạng viêm/ nhiễm trùng đang mắc phải.
Điều trị gout cần kết hợp các thuốc chống viêm, thuốc hạ acid uric máu và dự phòng cơn gout cấp xảy ra. Khi có các biến chứng của gout như nhiễm trùng hạt tophi, sỏi thận, suy thận, các bệnh phối hợp như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, béo phì,.., bệnh nhân cần được thăm khám toàn diện và đưa ra phác đồ điều trị thích hợp.
Bên cạnh điều trị bằng thuốc, người bệnh nên áp dụng các biện pháp hỗ trợ kiểm soát nồng độ acid uric như sau:
- Duy trì cân nặng ổn định: Thừa cân, béo phì có nguy cơ làm tăng mức độ viêm trong cơ thể và thúc đẩy quá trình hình thành acid uric. Các tế bào mỡ cũng có khả năng làm tích tụ acid uric trong cơ thể, tạo áp lực cho thận, gây cản trở chức năng lọc chất độc. Do đó, kiểm soát cân nặng ở mức ổn định là biện pháp quan trọng, giúp kiểm soát chỉ số acid uric.
- Uống nhiều nước (ít nhất 8 – 10 ly/ ngày): Người bệnh cần uống nhiều nước để đảm bảo quá trình hydrat hóa diễn ra ổn định, thúc đẩy thận lọc chất thải và loại bỏ độc tố nhanh hơn.
- Kiểm soát insulin: Nồng độ acid uric cao làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, đặc biệt là những người gặp phải tình trạng kháng insulin cao. Vì vậy, người bệnh cần theo dõi và kiểm tra nồng độ insulin để kiểm soát tốt chỉ số này.
- Giảm căng thẳng: Kiểm soát tốt căng thẳng cũng là biện pháp quan trọng giúp cơ thể khỏe mạnh và hạn chế nguy cơ nhiễm trùng. Tâm lý lo âu, stress liên tục sẽ kích thích thần kinh, làm tăng mức độ viêm nhiễm, khiến nồng độ acid uric càng tăng cao. Biện pháp hữu ích là nên tập thở sâu, thiền, yoga, tập thể dục đều đặn và hạn chế sử dụng thiết bị điện tử.
- Đi khám kịp thời nếu cơ thể xuất hiện các triệu chứng: Các khớp sưng đau, đỏ, khó đi tiểu, đau khi tiểu, mệt mỏi, buồn nôn, sốt, ớn lạnh, đi tiểu thường xuyên, đi tiểu ra máu…
- Kiểm soát và điều chỉnh chế độ ăn uống: Tiêu thụ thực phẩm giàu purin sẽ làm tăng nồng độ acid uric trong máu và gây ảnh hưởng đến hoạt động tiêu hóa. Chế độ ăn giàu protein, rượu… cũng có thể gây ra những tác động tương tự. Ngoài ra, người bệnh cũng nên cắt giảm lượng đường trong thực đơn hàng ngày, ăn nhiều món ít carb, tăng cường bổ sung chất xơ để điều chỉnh chỉnh số acid uric trong máu.
PHÒNG KHÁM ĐA KHOA BÁC SĨ GIA ĐÌNH DOCTOR HELP
KHÁM CHỮA BỆNH TẠI NHÀ VÀ TẠI PHÒNG KHÁM
CN BMT: 544 Phan Bội Châu, P. Thành Nhất, Tp Buôn Ma Thuột, Đăk Lăk
CN Sài Gòn: 04 Phan Phú Tiên, Phường 10, Quận 5, Tp Hồ Chí Minh
Điện thoại: 0898 355 365 – 0898 355 345
